سبط ابن الجوزي ( مترجم : محمدرضا عطائى )
291
تذكرة الخواص ( شرح حال و فضائل خاندان نبوت ) ( فارسي )
و چيزهاى فراوانى به وى بخشيد و گفت : اينها را به خاندانت تقسيم كن . ( 1 ) اولاد امام حسن عليه السلام واقدى و هشام مىگويند : وى پانزده پسر و هشت دختر داشت كه آنها عبارتند از : على اكبر ، على اصغر ، جعفر ، فاطمه ، سكينه ، ام حسن ، عبد اللّه ، قاسم ، زيد ، عبد الرحمن ، احمد ، اسماعيل ، حسين ، عقيل ، حسن - يعنى ابو عبد اللّه حسن بن حسن بن على ( ع ) - اين ترتيبى است كه واقدى و محمد بن هشام نوشتهاند ، اما محمد بن سعد در « طبقات » بر خلاف اين ترتيب آورده و اضافه كرده ، مىگويد : اولاد حسن عبارتند از : محمد اصغر ، جعفر ، حمزه ، فاطمه - از اينها نسلى نماند ، و مادرشان ام كلثوم دختر فضل بن عبّاس بن عبد المطّلب است - محمد اكبر كه حسن ( ع ) كنيهاش را از نام او گرفته بود ، و حسن - مادر اينها خوله دختر منظور غطفانى بود - زيد ، امّ حسن ، امّ خير - مادر ايشان ام بشر دختر ابو مسعود انصارى به نام عقبة بن عمرو بود - اسماعيل و يعقوب - مادر اين دو جعده دختر اشعث بن قيس بود كه آن حضرت را مسموم كرد - قاسم ، أبو بكر ، عبد اللّه - در كربلا با حسين ( ع ) شهيد شدند و مادرشان امّ ولد بود و از آنها كسى باقى نماند و به قولى نام مادرشان نفيله است كه عبد اللّه بن حسن ، در حالى كه اشاره به اين بانو داشت ، به سفّاح گفت : كاخهايى مىسازى كه سود آنها ( به دليلى كه خواهيم گفت ) به سود پسران نفيله است - حسين اثرم ، عبد الرحمن ، امّ سلمه ، مادرشان امّ ولدى به نام ظمياء بود - عمر ( كه مادرش ام ولد بود و از او فرزندى نماند ) ، امّ عبد اللّه يعنى مادر ابو جعفر محمد بن على بن الحسين ( ع ) مادرش ام ولدى به نام صافيه بود - طلحه ( كه فرزندى از او نماند و مادرش ام اسحاق دختر طلحة بن عبيد اللّه تميمى بود ) ، عبد اللّه اصغر ( مادرش زينب دختر سبيع بن عبد اللّه برادر جرير بن عبد اللّه بجلى بود ، اين ترتيب صحيحتر است . ( 2 ) واقدى مىگويد : زيد بن حسن فرزندانى داشت ، از جمله محمد كه مادرش ام ولد بود و فرزندى از او نماند و نفيسه دختر زيد كه با وليد بن عبد الملك ازدواج كرد و در خانه او از دنيا رفت ، مادرش لبانه دختر عبد اللّه ابن عبّاس بود ، و حسن بن زيد كه از طرف ابو جعفر منصور فرماندار مدينه شد ، مادرش امّ ولد بود .